Bebeğim bilerek mi yapıyor?
Bebekler 18 aylık olana kadar genel kuralları anlayamazlar. 18 aydan küçük bebekler için koyulan kural o an içindir, "hiçbir zaman" kavramını kavrayacak becerileri gelişmemiştir. Bu nedenle bebekler gelişimini tamamlayana kadar her durumu yeni gibi ele almak ve yapmasını istemediğimiz şeyi tekrarlamak durumundayız. Özellikle ikinci yılda bebeklerin karşı gelme eğilimi yüksektir. 18-30 ay arası bunu çok sık görürüz. Bu dönem 15. ayda başlayıp 3 yaşa kadar sürebilir. Bu sağlıklı gelişimin bir parçasıdır. Bu nedenle zorla kendi kararlarınızı uygulatmaya ya da isteği dışında şeyler yapmaya zorlamayın. Hayatının her alanı yetişkinler tarafından kontrol edilen bu yaş çocukları artık güç ve özerklik ihtiyacını ortaya koymaya başlarlar. Sürekli sarf ettiği hayır sözcüğünü önemli bir gelişim becerisi olarak ele almak önemlidir. Çocuklar sizin isteklerinize karşı çıkarak sevginizi kaybetmeyeceğini öğrenirse, ergenlikte de arkadaşlarını kaybetme korkusu duymadan onların uyuşturucu gibi tehlikeli yönlendirmelerine hayır deme gücünü bulacaktır.
Çocukla işbirliği yapma önerileri;
- Seçenek sunmak,
- Oyuncu olmak,
- Kuralların gerekçelerini açıklamak,
Aşırı isyankarlık birikmiş gerginliğin olduğunu gösterir ve bu duyguların boşalmaya ihtiyacı vardır. Çocuğunuz ne yaparsanız yapın ağlayacaktır. Kucağınızda empatik yaklaşarak gerginliğini boşaltmasına izin verirseniz rahatlayacaktır. Ceza vermek, vurmak, odaya yollayıp düşünmesini istemek, ağlaman bitince konuşalım demek, negatif duyguların kabul edilmediği bir ortamda yapayalnız hissetmesine neden olur. Sadece pozitif duyguları kabul eden ebeveynleri olduğunu düşünür. Birikmiş negatif duyguların kabul edici bir ortamda ifade edilememesi nedeni ile daha çok agresyona, şiddet davranışlarına, hiper aktiviteye veya öğrenme bozukluğuna neden olabilir. Yetişkinlikte kişinin negatif duygularını bastırmasına ve kabul etmemesine neden olabilir. Depresyon, yalnızlık, değersiz hissetmek gibi semptomlar görülebilir.
Yazar hakkında
Klinik Psikolog Orlit Linet Haklı — Lisansımı Koç Üniversitesi psikoloji ve sosyoloji çift ana dal programlarında tamamladıktan sonra Bahçeşehir Üniversitesi Klinik Psikoloji bölümünden mezun oldum. 3 yıl Unicef projesi olan Sığınmacılar ve Göçmenlerle dayanışma derneğinde sığınmacı çocuk ve ergenlerle bireysel psikoterapi ve grup sanat terapileri yürüttüm. Şu anda İstanbul Anadolu yakası, Kadıköy bölgesinde özel bir merkezde ebeveyn danışmanlığı vermekte, çocuk, ergen ve yetişkinlerle psikodinamik psikoterapi, oyun terapisi ve sanat terapisi yöntemlerini kullanarak çalışmaktayım.